Daniel (poł. XV w.), prawosł. biskup włodzimierski i brzeski, objął rządy w diecezji włodzimiersko-brzeskiej po biskupie Wasjanie (Wiswie) w r. 1450 i został wyświęcony na biskupa w tymże roku w Konstantynopolu przez patriarchę konstantynopolitańskiego Grzegorza Mammę i metropolitę ruskiego Izydora uznających zgodnie z uchwałą soboru florenckiego jedność kościoła wschodniego z rzymsko-katolickim. Przy tym Daniel złożył przysięgę na wierność Stolicy Apostolskiej i katolickie wyznanie wiary. Po przyjeździe na Wołyń spotkał się z nieprzychylnym stosunkiem ludności prawosławnej, zwłaszcza książąt i panów ruskich, wrogo usposobionych wobec unii florenckiej. W r. 1451 metropolita moskiewski Jonasz, uznany z początkiem tegoż roku przez Kazimierza Jagiellończyka jako metropolita prawosławny w W. Ks. Lit., natychmiast po uznaniu go przez Kazimierza wezwał D-a przed sąd kościelny do Moskwy. W r. 1452 D. wyjechał tam, wyrzekł się w uroczystej formie unii oraz posłuszeństwa wobec papieża i metropolity Izydora jako »heretyka łacińskiego«. Równocześnie złożył prawosławne wyznanie wiary wraz z przysięgą na posłuszeństwo metropolicie Jonaszowi, potwierdzone własnoręcznym pisemnym oświadczeniem, w którym wyklinał unię florencką i dogmaty katolickie, odmienne od prawosławnych, oraz przyrzekał bezwzględne posłuszeństwo metropolicie Jonaszowi, specjalnie zobowiązując się do nieuznawania żadnego innego metropolity. Z oświadczenia D-a zdaje się wynikać, że uzyskał on wówczas ponowną konsekrację od metropolity Jonasza. Po powrocie do Polski D. rządził w swej diecezji do r. 1458, kiedy to na katedrę włodzimiersko-brzeską został wyświęcony Nicefor II. Pozostaje niewyjaśnione, czy D. zmarł w tym roku czy dobrowolnie ustąpił, czy też był zmuszony do ustąpienia w związku z utworzeniem w tymże roku metropolii kijowskiej, oddzielnej od moskiewskiej, i objęciem kijowskiej katedry metropolitalnej przez metr. Grzegorza II, który na początku swych rządów metropolitalnych uznawał unię florencką.
Autorowie pracy »Diewiatisotletije Prawosławija na Wołyni« przez nieporozumienie rozróżniają dwóch Danielów, prawosł. biskupów włodzimiersko-brzeskich, w połowie w. XV; w rzeczywistości zaś był tylko jeden.
Mitr. Makarij. Istorija Russkoj Cerkwi VI, Pet. 1870, 13, 369–72; Teodorowicz N. I., Gorod Władimir Wołynskij w swiazi s istoriej wołynskoj eparchii, Poczajew 1893, 44–5; Diewiatisotletije Prawosławija na Wołyni 1898, 27; Zdr. Daniił episkop władimirskij »Russk. Biograf. Słowar«, Pet. 1905, 83.
Wacław Zaïkyn